Glosarium M

[ Kembali ke Glosarium ]

Arti kata awalan “M” ;
mabuk : mabuk
mabur : melayang, terbang
maca : membaca
macak : dandan, berhias diri
macan : macan, harimau
macan angop : bangunan kecil di bagian pintu rumah
macan kombang : harimau kumbang
macan tutul : harimau tutul
macanan : jenis permainan
macapat : tembang macapat
macas : memangkas
macel : memasukkan pasak
macem : macam, jenis
macet : tidak lancar; terhenti; tidak dapat berfugsi dengan baik
macung : mengangkat tangan
mada : berani, tidak takut mati
mada pléra : mencela, memperolok-olok
madak : malah, malahan
madat : memakai candu, ganja
madaya : memperdaya, membohongi
madé : menjual
madeg : berdiri, menjadi
mader : mencari ikan wader
madha : menyamai
madha rupa : rupa yang sama
madhang : makan; mencari tempat yang lebih terang
madhep : menghadap ke
madhep mantep : menghadap dengan mantap, niat yang kuat
madhuk : tidak keras, gembur
madon : bermain perempuan
madoni : bertengkar
madresa : keras
madresthi : mencelakai
madu : madu
madu brata : lebah
madu kara : lebah penghisap madu
madu mangsa : jenis makanan, dodol
madura : cantik, manis
madya : tengah
madya gantang : angkasa, langit
madya pada : dunia, alam
madya ratri : tengah malam
madyama : di tengah-tengah
madyantara : alam semesta, jagat raya
madyasta : berdiri sebagai penengah
maéjan : nisan
maékani : memfitnah
maèlu : memfitnah
maem : makan
maés : berhias; menghias; dandan
maésa : kerbau
maésa anabrang : kerbau menyeberang
maésa jenar : kerbau kuning
maésa lawung : jenis tarian menirukan kerbau bertarung
maétala : tanah, bumi
magah : tegar hati, keras kepala
magang : bekerja sambil belajar
magepokan : berhubungan
mager : pagar, memagari
mager sari : tetangga kanan kiri
mager timun : serupa biji mentimun
magrang : melintang
magrok : tinggal
magut : hampir selesai
maha : maha, tinggi
maha agung : maha agung
maha atma : jiwa besar
maha bala : kuat, perkasa sekali
maha bara : tidak lazim, mustahil
maha kuwasa : maha kuasa
maha luhur : maha luhur
maha mulya : maha mulia
maha pawitra : suci, luhur
maha prana : huruf besar pada huruf jawa
maha wikan : maha mengetahui
mahabaya : bahaya besar
mahaguru : mahaguru, guru besar
mahamuni : pendita
maharaja : raja besar
maharatna : manikam
maharesmi : bulan
maharja : selamat
maharsi : maharesi
mahas : masuk
mahasiswa : siswa di perguruan tinggi
mahasuci : maha suci
mahasura : pemberani, pahlawan
mahatma : jiwa besar
mahesa jenar : lembu kuning
mahidhara : gunung, bukit
mahisa : kerbau
mahisi : permaisuri
mahitala : bumi, tanah
mahoni : pohon mahoni; maoni
maiben : mencela
maido : mencela
main : bermain
maisi : permaisuri
maja : maja, nama buah
majad : patut, layak
maja-maja : sekali-kali
majeng : maju
majer : mandul, majir
maji : tak kan terjadi
maju : maju
majupat : segi empat;
majutelu : segi tiga
makah : merangkap
makam : kuburan
makan : makan; bisa mengerem (rem); nyala
makan ati : mengecewakan
makan tuan : mencelakakan pemiliknya
makara : udang
makaten : demikian, begitu
maktal : nama wuku yang ke-21
makutha : memakai mahkota
mala : luka, penyakit
malad : membuat kualat
maladi : membuat kualat
malah : malah, bahkan
malahi : merepotkan
malam : bahan cat untuk membatik
malang : melintang, berserakan
malang atèni : menguatirkan
malang gambuhi : suami istri yang lakinya lebih muda
malang kadhak : berkacak pinggang
malang kerik : berkacak pinggang
malang mégung : malang melintang
malang sumirang : menghina kepada orang
malangkerik : berkacak pinggang
malar : tambahan pula
malati : membuat kualat, bertuah
malaya : mengembara
maled : menerima rapelan
maledi : ingin sekali, damba sekali
malek : jemu, jenuh
malem : malam
malèni : menjadi wali
maler : selalu, senantiasa
males : malas; membalas
maligé : mahligai, istana keputrian
malih : berubah, berganti
malik : membalik
malik grémbyang : berubah total
malik tingal : berubah janji
maling : pencuri, mencuri
maling dhèndhèng : berlaku serong, berzina
maling raras : mencuri asmara
maling retna : mencuri asmara
malini : bunga
malir : membuat parit di sawah
malo : lak berwarna merah
maloni : mencela, mengubah
malu : malu; bekerja pakai alat palu, martil, godam
maluh : becek, berlumpur
mamah : memamah; mama, ibu
mamak : emak, mama, ibu
maman : memanggil paman
mamang : ragu, bimbang
mamar : remang-remang
mamas : nikel
mambang : jenis hantu
mambek : tersumbat
mambet : tersumbat
mambil : mengambil
mambrih : supaya, agar
mambu : berbau
mamèt : mencari, berupaya
mami : saya, kami; mama, ibu
mamin : bertemu, berjumpa
mampet : tersumbat, tergenang
mampir : singgah
mamprah : melayang
mampring : sepi sekali
mampu : mampu, kuat
mampus : mampus
mamuk : mengamuk
mamut : hilang, musnah, pergi
man : kependekan dari kata paman
mana : angan-angan, hati
mana wibawa : sombong
manadhem : limun
manaduganda : menyetujui, memuji
manadukara : menyetujui, memuji
manah : memanah; hati, perasaan
manail : nama wuku yang ke-23
manakawan : menjadi abdi, pengiring
manang : keliru, marah
manasi : memanasi
manasija : cinta, kekasih
manasika : menganiaya
manastapa : berduka cita
manasuka : siapa yang suka
manawa : jika
manca : manca, luar
manca kaki : orangorang tua di desa
manca negara : luar negeri
manca rawat : menangis
manca udrasa : menangis
manca warna : bermacam-macam jenis
mancad : menginjak
mancahi : mencela, membantah
mancak : menerima apa-apa yang diberi
mancal : menendang; kayuh; genjot
mancal donya : meninggal dunia
mancal kemul : berselimut lagi, tidur lagi
mancana : menganggu, mengusik
mancas : memangkas
mancawara : memperdayakan dengan negara
mancur : mancur, memancar
manda : setengah matang
mandabagya : celaka
mandaneo : bayangkan; teguh pendiriannya
mandang : memandang
mandar : semakin
mandara : berhias, bersolek
mandaya : berdaya upaya
mandek : berhenti
mandéné : alangkah
mandeng : memandang
mandha : susah, sedih
mandhah : pindah
mandhak : menganggap enteng
mandhakaki : nama bunga
mandhakiya (bale -) : rumah tempat memuja
mandhala : lingkaran, daerah
mandhalika : nama tetumbuhan
mandhap : turun ke bawah
mandhapa : rumah muka, balai, pendhapa
mandhasiya : nama wuku yang ke-4
mandheg : berhenti
mandheg mangu : berhenti dan ragu
mandheg mayong : berjalan tidak langsung
mandheg tumolih : berhenti dan menoleh
mandhégani : mengepalai
mandhes : sampai tuntas
mandhing : pohon kemlandingan
mandhirèng pribadi : mandiri, berdikari
mandhiri : mandiri, merdeka
mandho : menengadahkan tangannya
mandhor : mandor, pengawas
mandhuka : katak
mandhung : mencuri, maling
mandi : mujarab, manjur
mandira : pohon beringin
mandos : mujarab, manjur
mandra : gembira
mandragini : kamar tidur
mandraguna : sakti, digjaya
mandragupit : kamar tidur
mandrawa : jauh, kejauhan
manduk : terkena oleh
mandum : membagi
maneh : abdi, hamba
manèh : lagi
manèka : beraneka, macam-macam
manéka warna : beraneka ragam
manekung : berdoa
mangga : silakan
mangga mara : mau, suka
mangga sapira-pira : tiada seberapa
mangga sésa : tiada seberapa
manggahi : mempertahankan
manggal : melempar, melontar
manggala : komandan
manggalayuda : komandan perang
manggar : bunga kelapa
manggya : bertemu, berjumpa
mangharcana : menghormati
mangka : padahal
mangkadi : tambahan, lagi pula
mangkana : demikian, begitu
mangkané : makanya
mangkara : udang
mangkas : memangkas
mangkat : berangkat, bertolak
mangké : nanti
mangkéné : demikian, begini
mangkono : demikian, begitu
mangku : memangku
manglah : mengalah
manglar : melebarkan, meluaskan
manglèng : agak miring
mangler : membelokkan
mangli : nama macam tebu
manglih : berubah
mangro : mendua
mangsa : musim; ah masa?;
mangsa bodhoa : masa bodoh
mangsa borong : terserah
mangsah : melawan, berperang
mangsatara : masa tidak hujan pada musim hujan
mangseg : mendesak, menekan
mangsi : tinta
mangun : membangun
mangunkung : susah karena birahi
mangut : nama lauk dari ikan
mangwa : bara
mani : intan; air mani
manidikara : menyembahyangkan
manih : lagi pula, dan
manik : manik-manik
manikarma : intan berlian
manikem : manikam
manikya : mirah, intan merah
manila : intan biru; jenis sawo
maning : lagi, dan
manis : manis
manja : membuat tugal
manjang : memanjang
manjat : memanjat, miring, landai
manjel : maju, berkuli
manjer : menyalakan terus
manjing : masuk
manjur : manjur, mujarab
manjurung : mendukung, mendorong
manjut : lalu
manobawa : cinta, senang
manohara : memikat, menawan
manojawa : keras sekali
manol : kerja sebagai buruh/kuli
manolan : kuli, buruh
manon : mengetahui
mantak : mengeluarkan kesaktian
mantang : memberi pantangan
mantar : mudah menyala (kayu)
mantèk : mengeluarkan kesaktian
mantel : mantel; jas hujan
manten : kian, lekas, bekas
mantèn : penganten
mantep : mantab
mantes : menjadi pantas
mantha : membagi
mantha garwa : memperistri
mantha-mantha : membagi-bagi
manthang : sejenis ubi jalar
mantheng : pikiran yang memusat
manther : pikiran yang memusat
manthuk : mengangguk
mantog : sampai batas, mentok
mantra : mantra, kata bertuah
mantri : kepala pegawai
mantri kéwan : mantri hewan
mantrus : kelasi, pelaut
mantu : menantu; hajat pernikahan
mantuk : pulang, kembali
mantun : sembuh, selesai
mantuni : menyembuhkan
mantyanta : sangat, sekali
manu : menerjang, menyerbu
manubawa : cinta, kasih sayang
manuh : biasa, kenal
manuhara : memikat, merayu
manuja : menuju, mengena
manuju : menuju, mengena
manuk : burung
manuk ngoceh : burung berkicau
manuk thilang : burung kutilang
manukara : menurut, meniru
manuksma : menjelma
manungsa : manusia
manusmara : mencipta, memuja
manut : menurut, patuh
manyar : manyar, jenis burung
manyer : berdiri tegak
manyuk : datang hanya sebentar
manyul : dahinya nonong
manyung : mancung
manyura : gending manyura
maoni : pohon mahoni
maos : membaca; buah maja
maospait : majapahit
mapa : apa, apakah
mapag : menantikan, menjemput
mapag tanggal : menunggu
mapah : memapah
mapak : menjemput, menunggu
mapal : mengepras, memapras
mapali : mengeprasi
mapan : mapan/menempati
mapas : memotong, memangkas
mapat : berempat
mapatih : mahapatih
maprah : berkembang, menjadi banyak
mapras : memangkas
mar : capek, lelah
mara : datang, hadir
mara awak : datang sendiri
mara dagang : berdagang, berniaga
mara désa : mendatangi desa lain
mara dhayoh : bertamu
mara dina : menunggu hari
mara jelèh : membosankan, menjemukan
mara serek : membosankan, menjemukan
mara soca : melihat sendiri
marabi : menyebut dengan panggilan nama jelek
marag : menghadap, mendatangi
marakarma : kesengsaraan, kesedihan
marakata : zamrut, intan hijau
marakèh : nama wuku ke-18
marana : mati, meninggal
marang : terhadap, kepada
marangi : mencuci pusaka
marani : mendatangi, mendekati
maras : kuatir, cemas; paru (untuk unggas)
marasadu : menipu, licik
maraséba : menghadap
marasno : menyembuhkan
maratangan : suka memukul
maratapa : bertapa, bersemedi
maratuwa : mertua
marbuka : membuka
mardala : kandang; rumah hewan
mardawa : ahli, pakar
mardi : mengajar, membina
mardika : merdeka
mardikani : membuat merdeka
mardikèngrat : merdeka di dunia
maregaké : membuat kenyang
maregi : mengenyangkan
marek : mendatangi, mendekati
marem : puas
marep : menghadap
marepaké : mengharapkan
marga : jalan; karena
margaina : rahim
margana : angin; panah
margi : jalan; sebab
mari : sembuh, selesai
markisah : buah markisah
marma : kasih sayang
marmi : kasih sayang
marmut : marmut, jenis hewan
marna : bermacam-macam
marni : bermacam-macam
maro : membagi dua
maro tingal : bermuka dua
maron : belanga
marsudi : berusaha, berupaya
marta : kehidupan, rendah hati
martana : rendah hati
martani : rendah hati
martuwi : berkunjung, silaturahmi
martyapada : dunia, alam fana
maru : madu, orang yang bersaing mendapat cinta
marud : memarut, mengukur
maruk : gembur (tanah)
maruki : selalu ingin makan
marus : berbau tak sedap
maruta : angin
marwita : mencari ilmu kepada
mas : emas; panggilan buat kakak laki-laki
masa : musim
masak : memasak
masang : memasang
masang semu : memandang dengan perangai tertentu agar dimaklumi
masang ulat : memandang dengan perangai tertentu agar dimaklumi
masem : berbasi, berair
maser : menyumpit dengan paser
masi : masakan, meskipun
masir : berbutir-butir seperti pasir (salak)
maskèntar : maskumambang; jenis tembang macapat
maskumambang : maskumambang; jenis tembang macapat
masoh : membasuh, mencuci
mastaka : kepala, mahkota
mastuti : memuji, berdoa
masuh : mencuci, membersihkan
masung : memasung, memberi
mata : mata, netra
mata deruk : jenis rumah adat tradisional
mata dhuwiten : mata duitan
mata éra : bolongan keranjang
mata itik : jenis rumah adat tradisional
mata iwak : nama tumbuhan
mata kucing : sebangsa damar
mata lélé : tumbuh daun (tembakau)
mata loro : membela musuh, intelijen
mata pita : intelijen; mata-mata
mata pitaya : intelijen; mata-mata
mata sapi : telur ceplok
mata walangen : silau sebab terlalu lama memandang
mata walikan : nama anyaman
mata yuyu : selalu ingin menangis
matah : menugaskan, mendelegasikan
matak : mengeluarkan
matak aji : mengeluarkan kesaktian
matal : setengah matang
mata-mata : intelijen
matang : matang, masak
matang putung : terpaksa berhenti
matangga : gajah
matar : mematar, mengikir
mataya : menari, berjoget
matek : mengeluarkan kesaktian
mateng : matang, masak
mateng ati : yang masak baru bagian dalam
matengga : menunggu, menanti
mathar : serba teratur dan baik
mathem : puas, senang sekali
mathet : menyelaraskan irama; memancing ikan tanpa umpan
mathi : pusar kuda yang menjadi tanda tabiatnya
mathuk : cocok, sesuai
mati : mati; meninggal
mati branggah : mati utama
mati geni : tirakat atau puasa tidak makan minum sehari semalam serta menghindar dari cahaya
mati kunduran : meninggal saat melahirkan
mati ngurak : mati karena sudah tua renta
mati raga : bertapa
mati sahid : mati membela agama
mati salah : mati karena hal yang dilarang
matianta : sangat
matil : mematil, menancapkan patil
maton : maton, masuk akal; tidak menyimpang
matosi : mengkhawatirkan
matra : mantra, kata bertuah
matra kélasa : mengikut/menurut
matrap : mengetrapkan
matswa : ikan
matsya : ikan
matuh : mentaati
matun : menyiangi
matur : berkata
matur nuwun : terimakasih
matut : membuat patut
matyanta : sangat, sekali
mau : tadi
mawa : membawa
mawar : bunga mawar
mawas : mawas, waspada
mawas diri : instrospeksi
mawat : memberi
mawat gawé : berbuat jahat
mawat karya : berbuat jahat
mawèh : memberi
mawelu : kabur, pucat
mawi : membawa, dengan
mawinga-winga : marah besar
mawiti : memulai
mawut : berceceran; berserakan
mayang : bunga pinang
mayura : burung merak
mbabat suket : memotong rumput
mbajul : menggoda wanita
mbak ayu : kakak perempuan
mbakyu : kakak perempuan
mbalang : melempar
mbaléla : memberontak, membangkang
mbathang : terlentang
mbathi : memperoleh keuntungan dengan cara tidak jujur
mbatin : berkata dalam hati
mbegar : mekar, berkembang
mblarak sempal : lenggang tangan yang gemulai dari seorang wanita ketika berjalan
mblayu : lari
mbok : ibu
mbok ajeng : panggilan untuk perempuan yang berderajat
mbok ayu : kakak perempuan
mbok bèn : biarkan saja
mbok bilih : mungkin, barangkali
mbok bok : mungkin saja, boleh jadi
mbok cilik : bibi, adik perempuan ibu
mbok enom : istri muda
mbok gedhè : uwa, kakak perempuan ibu
mbok mas : panggilan untuk perempuan yang berderajat rendah
mbok menawa : jikalau, kalau, jika, bila, apabila
mbok nom : istri muda
mbok tuwa : istri tua
mbrebes : bocor; mengalir; merembes
mbrebes mili : berlinang air mata
meca : berterus terang
mecah : memecah
mecut : mencambuk
méga : mega, mendung
méga malang : awan berarak
méga mendhung : nama gamelan
mégantara : coklat semu hitam (warna kuda)
megar : mekar, berkembang
megatruh : megatruh, jenis tembang
méjan : batu nisan
mejana : sedang, cukupan
mejemuk : majemuk; kenduri bersama sekampung
mék : hanya
mekaten : demikian
mekrok : mengembang
melar : membesar atau melebar; anting-anting
melas : kasihan
melathi : melati
melaya : mengembara, berkelana
mémba : berubah rupa, menyerupai
membat : memantul
membat mentul : bergetar, memantul-mantul
membut : lunak, gembur
memelas : menimbulkan rasa iba
memes : lentur, luwes
memet : hancur lebur
memetri : memelihara, merawat
mempan : mempan
menahi : membenahi, mengemasi
ménak : nikmat, enak
menang : menang, unggul
menapa : apa
menapi : apa
menawa : jika, kalau
menawi : jika, kalau
mencira : terpencil, terasing
méncla-ménclé : tidak dapat dipercaya
ménclok : hinggap; bertengger didahan/daun
ménda : kambing
mendelik : tercekik, melotot
mendem : mabuk
mendha : menurut, patuh
mendhak : membungkuk, merendah
mendhala : lingkaran, tempat, sasana
mendhala giri : nama corak kain tenunan
mendhang : kulit beras yang kecil sekali
mendhé : istirahat
mendhek : berhenti
mendhem : memendam
mendhing : lumayan, mendingan
mendhiri : mandiri, berdikari
mendho : menurut, patuh, taat; bodoh; goblok
méndhong : mendong, jenis tanaman
mendhung : mendung
mendut : memantul
meneng : diam, tak bicara
menga : terbuka, membuka
menga mingkem : kelu; tidak dapat berkata-kata
mengalor : ke utara
mengarep : pergi ke depan, maju
mengarep-arep : mengharap-harap
mengarsa : maju, pergi ke depan
mengarsa-arsa : mengharap
mengarsani : memimpin
mengastawa : berdoa
mengkana : demikian, begitu
mengkang : merenggang, merenggangkan
mengkéné : demikian, begini
méngo : toleh; tidak mau
menir : pecahan beras
meniren lambéné : bibir yang capek bicara
menjalin : rotan
menjalma : menjelma
menjangan : kijang
ménjéng : makanan dari kedelai yang tidak dapat diproses menjadi tempe
mentah : mentah
mental : memantul
mentala : tega, sampai hati
mentaos : tempuas, nama kayu
mentas : mentas, terbebaskan
mentéga : mentega
méntér : mempan; tahan pukul
mentes : berisi, berbobot
menther : memusatkan pikiran, konsentrasi
menthès : mentes, berisi penuh
menthik : mungil; jenis padi
menthik ori : jenis ketela pohon
menthilas : bersih, terang, jelas
menthul : memakai topeng; gemuk dan segar; menonjol
mentog : menabrak, buntu
méntol : mentol, penyegar hidung
mentrik : cantrik, murid
mentul : perhiasan yang dipasang pada rambut atau sanggul
mentul-mentul : bergoyang-goyang bergerak turun naik; empuk dan lentur
menungsa : manusia, orang
menur : bunga menur
menyak : melewati jalan becek
menyan : kemenyan
menyang : berangkat, pergi
mèpèt : mendesak, menekan; merapat
mérak : menarik hati
merak : burung merak
merak ati : indah menyenangkan hati
merang : batang padi
mérang : membagi
mérat : minggat
merbabak : berkilauan, bersinar
merbabak bang kencana : semburat merah bagai emas
merdi : berusaha, mengajar
merdi désa : memajukan desa
merdika : merdeka
merdu : menyenangkan, merdu
merduli : memperdulikan
meré : suara kera
merem : memejamkan mata
merem melèk : membuka menutup mata
meres : memeras
merga : karena, sebab, jalan
mersudi : menuntut, berusaha, melatih
mertapa : bertapa
merti : merawat
merti désa : kenduri untuk selamatan desa
mèru : gunung
mèru pancaka : tempat pembakaran mayat
meruhi : mengetahui
mestaka : kepala
mesthi : pasti, tentu
mèstri : beristri, menikah
mesu : menahan, mengendalikan
meta : marah sekali
meteng : hamil; mengandung
metènggèr : hinggap di dahan/daun
methèngkèlèk : tidak mau mengalah; tidak mau menerima; keras kepala
methènthèng : berkacak pinggang
methentheng : berubah bertambah besar
mèwèk : mulai menangis, terlihat dari wajah yang tampak kecewa dan bibir yang ditarik ke samping
miarsa : mendengar, memirsa
mibah : bergerak
miber : terbang, melayang
micara : fasih berbicara
micin : bumbu masak
midadari : bidadari
midak : menginjak
midana : menghukum pidana
mider : mengelilingi
midereng : kuat keinginan, dengan giat
midhang : bermain-main, berpesiar; membayar nazar
midhangan : acara widhang
midhanget : mendengar
midhé : menyambung dengan kelopak jantung pisang, membeli daging ketika punya hajat (tidak menyembelih sendiri)
midhet : tidur
midhun : turun
midosa : berbuat dosa
miduwung : menyesal
migena : menghalang-halangi
miguna : berguna; bermanfaat
mihak : memihak, berpihak
mijil : keluar, lahir; tembang mijil
mikara : membuat perkara
mikir : mikir, berpikir
mikul : memikul
mikul dhuwur mendhem jero : mengangkat nama baik tinggi-tinggi dan memendam aib dalam-dalam
mil : mil, ukuran jarak
mila : maka
milah : memisah, memilah
milalu : remah, lebih (terlebih) dari
milang : menghitung, membilang; mengajar
milang kori : memasuki tiap pintu rumah
milang usuk : bermalas-malasan
milangkoni : menyenangkan
milang-miling : melihat-lihat
milar : membelah
milara : menyakiti
milasa : menganiaya
milenggah : mendudukkan
mili : mengalir; ukuran satuan
milih : memilih
milu : ikut, turut serta
miluta : membujuk, merayu, menjebak
mimang : akar beringin
mimba : keluar
mimbar : mimbar, panggung kecil tempat berkhotbah (berpidato)
mimbar bebas : kegiatan penyampaian pendapat di muka umum seperti di media sosial, surat kabar dsb
mimbuhi : menambah
mimi : belakang
mimik : menyusu
mimis : mimis, peluru
mimpin : memimpin
mimrih : menyuruh supaya
mimring : tipis sekali
mina : ikan
minangka : dalam rangka
minangsraya : minta pertolongan
minantaka : nelayan
minanten : kalau, jikalau
minaraki : duduk, singgah
minda : kambing
mindah : memindahkan
mindel : diam
mindeng : memusatkan perhatian
minder : rendah diri
minder liring : selalu memandang
mindha : seperti, bagaikan
mindhah : memindah
mindhak : naik, bertambah
mindhik : biji pohon trembesi
mindhik-mindhik : lambat; pelan-pelan
mindho : kedua kalinya
mindi : pohon imba
mindring : tukang kredit barang dapur
mineb : tertutup
minengsah : dimusuhi
minep : menutup
minger : berbelok; berpaling
minggah : naik, ke atas
minggat : pergi tanpa pamit
minggir : minggir, menyisih, menepi
minggung : bergerak, terguncang
mingkara : melawan, memaksa
mingkar-mingkur : menghindari, mencegah
mingked : beringsut, bergeser
mingkem : terbungkam, tertutup
mingsek-mingsek : tersedu-sedu
mingset : bergeser
mingsra : berharga
mingsri : berharga
minta : minta, mohon
mintaksama : minta ampun, mohon maaf
mintar : pergi
minten : masing-masing berupa
minthi : anak itik
mintuhu : taat, patuh
mintuna : jodoh, laki-laki/perempuan
minulya : dimuliakan
minum : minum
mireng : mendengar
miri : kemiri
miring : miring
miris : kuatir, takut
mirma : berbelas kasihan
mirong : nama perhiasan
mirong kampuh jingga : memberontak
mirowang : membantu, berteman
mirsa : melihat, mengetahui
miruda : lari, melarikan diri
mirungga : khusus
misah : memisah
misalin : bersalin, berganti
misanan : sepupu
misaya : menganiaya
misepuh : berlaku sebagai orang tua
miser : menggeser
misésa : menguasai, memerintah
misih : masih
misudha : mengangkat, mewisuda
misuh : memaki-maki
misuwur : kondang, terkenal
mitambuh : pura-pura tak tahu
mitaya : membuat percaya
miterang : menerangkan, menjelaskan
mithes : menggilas
mithet : menekan, menjepit
mithing : menekan, menjepit
mitra : mitra, kawan
mitra darma : kawan karib, teman akrab
mituduh : menunjukkan, mengarahkan
mituhu : patuh, taat
miturut : menurut, patuh, taat
miwah : dan
miwaha : mengawinkan
miwal : menampik, menolak
miwir : mengurai
miwiti : memulai
miyaga : pemain gamelan
miyagah : mengerjakan dengan duga kira
miyak : membelah
miyambak : mengerjakan sendiri
miyangga : menyangga
miyara : memelihara
miyarsa : mendengar, menyaksikan
miyat : melihat, tampak, tahu
miyata : mengajar
miyatani : boleh dipercaya
miyos : keluar, pergi
miyup : berteduh
miyur : bergoyang, tak kuat
mlagrang : mengganggu jalan
mlajar : lari
mlajeng : lari
mlaku : berjalan
mlaku-mlaku : berjalan-jalan
mlampah : berjalan
mlangkah : melangkah
mlangkring : bertengger
mlathi : bunga melati
mlayu : lari
mlayu sipat kuping : berlari kencang
mlebet : masuk
mlebu : masuk
mlémbang : berpindah dari saru pohon ke pohon yang lain tanpa turun dari pohon
mlémbat : berpindah melonca-tloncat dari pohon ke pohon
mléngak : lengah
mléngos : membuang muka
mléngsé : berubah posisi
mlérok : mengalihkan pandangan
mleruk : cemberut
mlesat : meluncur dengan sangat cepat
mlèsèt : tidak tepat sasaran
mligi : melulu, khusus
mlinjo : melinjo, jenis tanaman
mlipir : lewat pinggir
mlipit : berpakaian rapi
mliwis : salah satu jenis burung
mlongo : melongo, bengong
mlorok : tidak berkedip
mlorot : turun
mlumah : terlentang
mlumpat : melompat
mobah : bergerak, berubah
mobat-mabit : terombang-ambing
modar : mampus; mati
modin : juru azan; muazin; pegawai masjid; lebai di kampung
mohita : susah, bingung
mojang : gadis; perawan
mojar : berkata
moksa : muksa; bebas lepas dari ikatan duniawi
mola : meniru, mencontoh
molah : bergerak
molang : pedagang ternak
molèk : indah, cantik, jelita, bagus
molèr : memanjang dan melingkar
molèt : menggeliat
molih : pulang, kembali
momohan : benda bekas, barang sisa
momol : lunak, empuk; batang jagung untuk pakan ternak
momong : mengasuh, mengemban
momongan : bayi; anak
momor : campur
momor sambu : turut bersama-sama menyamar
momot : memuat
mona : diam, membisu
monabrata : bertapa membisu
moncèr : moncer, cemerlang, berkilauan
mondhah : mengada-ada, kuti-kuti
mondhalika : nama bunga
mondhoh : melubangi telinga
mondhok : mondok, kos
mondhong : memondong
mongah : menipu
mongah-mongah : masih panas; panas membara
monga-mangu : ragu-ragu, bimbang
monggang : monggang, jenis
mongkog : berbesar hati
monjo : melebihi sesamanya
mono : begitu, demikian
monté : manik-manik
monyèt : monyet; kera
monyong : menjorok, memanjang
mopo : tidak mau mengerjakan, mogok
mor : kumpul, campur
mori : kain putih pembungkus mayat
morong : morong, wadah air
morot : melorot, turun
mos : boros
mot : amot; muat, isi
moté : manik-manik
motha : kain mota, kemah
mothès : memetik buah
motong : memotong
moyang : nenek moyang
mrambat : bergerak dengan pelan; merambat (tanaman yang tumbuh merambat di pagar atau tanaman lain).
mrantak : merata
mratak : merata
mrèmbèt : menjalar
mringis : meringis
mripat : mata
mubal : menyala
mubed : membelit
mubeng : berkeliling
muber : memburu; mengejar
mubyar : berkilauan, bercahaya
mucal : mengajar
mucang : makan sirih
mucap : mengucap
mucikari : germo; induk wanita penjaja seks
mucuk : ke puncak
muda : telanjang
mudal : keluar
mudangkara : kepala
mudani : menelanjangi
mudar : modar; mampus; mati
mudgara : palu, martil
mudha : muda; belia
mudha dama : bodoh lagi hina
mudha pangarsa : ketua muda
mudhar : menggelar, membeberkan
mudheng : mengerti, mengetahui
mudhun : menurun
mug : gelas yang besar
mugag : memutus pembicaraan
muga-muga : semoga
mugen : paham
muges : memenggal
mugi : semoga
mugut : memotong ujungnya
muhun : menangis
muhung : hanya, cuma
muja : memuji, berdoa
mujaer : nama ikan
mujang : membujang, mengabdi
mujangga : berlaku sebagai pujangga
mujuh : meminta uang
mujuk : membujuk
mujung : tidur, berbaring berselimut
mujur : mujur, beruntung
muk : wadah minuman yang besar
muka : muka
muksa : moksa; bebas lepas dari ikatan duniawi; membesar
mukti : mulia, luhur
mukul : memukul
mukun : mangkuk tertutup
mula : mula, maka
mula buka : pada mulanya
mulang : mengajar
mulanguni : menyenangkan
mular : menangis
mulas : melukis
mulasara : menganiaya
mulat : melihat, memandang
mulat sarira : melihat, memandang diri sendiri; introspeksi diri
mulat tèngè : sangat rindu
mulé : pulang
mulèh : pulang; kembali
mulek : asap yang mengepul
mules : mules, sakit perut
mulet : berbelit-belit
mulih : pulang, kembali
muluk : terbang; makan pakai tangan
mulur : memanjang, molor
mulus : mulus
mulut : mulut
mulwa : buah mulwa
mulya : mulia, bahagia
mulyawan : orang yang mulia
mumbul : naik ke atas, terbang
mumet : mumet, pusing, pening; sakit kepala; mengelilingi; mengitari
mumpang : menang
mumpet : mampet, tersumbat
mumpluk : mengelompok
mumpung : mumpung, senyampang
mumpuni : mumpuni, menguasai, ahli
mumpyar : bercahaya (intan)
mumur : hancur
mumut : empuk sekali
munah : memusnahkan
munakawan : menjadi punakawan
muna-muni : pembicaraan, suara, kata-kata
muncang : menghempaskan jauhjauh
muncar : berkilauan, memancar
munci : gundik
muncrat : memancar; semburat
muncul : muncul, timbul
muncung : moncong
mundang : mengundang, memanggil
mundhak : naik, meningkat
mundhi : memundi
mundhing : kerbau
mundhut : membeli
mundrawa : menyembah
mundri : puting susu
mundul : agak bengkak
mundur : mundur
mung : hanya
mungal : berbunyi
mungel : berbunyi
munggah : naik
munggah : naik, meningkat
mungguh : tempat, letak
mungil : mungil
mungkar : mungkar, keburukan
mungkasi : mengatasi, menyelesaikan, mengakhiri
mungkat : bangkit
mungkir : mungkir, menyangkal
mungkur : membelakangi
mungkok : mual, berasa ingin muntah
mungsuh : musuh
mungu : membangunkan
mungup : menyembul, menjulur
mungut : memungut
muni : bunyi, bersuara
munjer : memusat
munji : menjulang
munjuk : menghaturkan
munjul : melebihi
munjung : mempersembahkan; melebihi
muntab : marah, murka
muntap : marah
muntu : memintal
muntup : muncul; keluar
munyer : pusing; berputar
munyuk : kera kecil, anak kera
mupadrawa : menghukum
mupak : lapuk
mupakara : merawat, menjaga, mengasuh
mupu : mengadopsi anak
mupur : berbedak
mupus : menyerah, pasrah
muput : sampai pada ujung
mura : pergi, hilang
murad : arti, maksud, kemaluan
murah : murah
murak : menyembelih
murakabi : bermanfaat bagi semua
murang : kurang, menyimpang; tali api-api untuk memasang meriam
murang kara : menolak, menentang perintah
murang krama : tidak sopan
murang marga : menyimpang jalan tidak taat aturan
murang muring : marah-marah
murang sarak : menyimpang ketertiban, kurang ajar
murang tata : tidak sopan
murat : habis sama sekali, kemaluan
murba : menguasai
murba wasésa : menguasai
murba wisésa : menguasai
murca : hilang, musnah
murcat : hilang, mati
murcita : pingsan, berbicara
murda : kepala, pemuka
murih : supaya, agar
murina : menaruh belas kasihan
muring : marah
murka : sangat marah
murni : murni, asli
muroni : menyebabkan mabuk
mursal : ugal-ugalan
mursita : berkata
murti : perawakan
murub : menyala
murud : menyingkir, meninggal
murugi : menghadiri
muruhita : berguru, mengabdi
muruk : mengajari, menasehati
murung : murung, bersedih hati
murus : sakit perut; mencret, diare
murwa : memulai
murwa sarira : berdandan
murwakala : meruwat dengan wayang lakon batara kala
murwat : kuat, mampu
muryani : memandang
musara : mengikat, memborgol
muser : memusat
musna : musnah
muspra : mubazir, sia-sia
mustaka : kepala
musthi : memegang, memasang
musthika : mustika; kepala
musthikaning kidung : nama syair
musuh : musuh
musus : mencuci beras
mut : kulum
mutah : muntah
muter : memutar
mutih : berpuasa mutih (hanya makan nasi)
mutik : memetik, memotong
mutiyara : mutiara
mutlak : mutlak, pasti
mutu : mempunyai cucu
mutuhaké : membuat utuh
mutung : putus asa
mutus : mengambil keputusan
muwah : lagi, dan, serta
muwun : menangis
muwus : berkata, berbicara

[< Glosarium L] , [Glosarium N >]

Advertisements